|
|
|
|
  |
|
|
|
|
|
Muzyka Klezmerska - cóż to takiego?
Słowo "Klezmer" wywodzi się ze zbitki dwóch słów hebrajskich
"kley" (naczynie) oraz "zemer" (pieśń) i
było pierwotnie określeniem instrumentu muzycznego.
Począwszy
od XVII w. powszechnie słowem klezmer nazywano muzyka zawodowo
grającego muzykę instrumentalną podczas żydowskich wesel.
Muzyka klezmerska to dla jednych ściśle określony repertuar,
dla innych po prostu muzyka taneczna, jeszcze dla innych jedyny
w swoim rodzaju sposób wykonywania melodii. Niektórzy, jak np.
jeden z pionierów "Klezmerskiego Odrodzenia", Henry
Sapoznik, posuwają się do stwierdzenia, że jest to najistotniejsza
rzecz, jaką kultura Jidysz ma obecnie do ofiarowania światu.
Muzyka klezmerska rozwinęła się w Europie Wschodniej jako muzyka
towarzysząca ceremoniom weselnym Aszkenazyjczyków. Wraz z osiedlaniem
się Żydów na coraz to dalszych obszarach Europy Wschodniej,
w dziewiętnastowiecznych gettach, a następnie masową emigracją
do Ameryki, pierwotna muzyka aszkenazyjska ulegała licznym zmianom.
W ciągu wieków przesiąkła m.in. elementami polskimi, węgierskimi,
rumuńskimi, rosyjskimi, greckimi.
W większości muzyka ta zaginęła
w zamęcie czasów. Dzisiaj jej źródeł i nieprzerwanej ciągłości
żywej tradycji szukać można w zasadzie jedynie w Stanach Zjednoczonych.
Nowy Jork przez ponad stulecie był pierwszą przystanią żydowskich
imigrantów
z Europy Wschodniej. Tam miały miejsce najważniejsze
zjawiska kulturowe,
począwszy od dostosowywania się do kultury
amerykańskiej po ponowne
zwrócenie się ku kulturze macierzystej.
Tam też znajduje się dziś centrum obserwowanego również w Europie
"Klezmerskiego Odrodzenia". |
|
|
|
|
|
